Maria Rozwodowska - nauczyciel, logopeda

 
ZESTAWY ĆWICZEŃ LOGOPEDYCZNYCH
1. Ćwiczenia utrwalające wymowę głoski sz i s
2. Ćwiczenia warg
3. Przykłady ćwiczeń języka
4. TERAPIA GŁOSKI ‘R”
5. TERAPIA GłOSKI „S”



 1. Ćwiczenia utrwalające wymowę głoski sz:

Wymowa

-         język u góry w jamie ustnej,

-         zęby zsunięte,

-         wargi wysunięte do przodu „dziobek”,

-         dmuchamy na czubek języka.

1.     Naśladowanie szumu drzew:

      sz..... sz..... sz.....

2.     Powtarzanie sylab z głoską sz:

szy,   sze,   szo,   szu,   sza,

yszy,   esze,   oszo,   uszu,   asza,

ysz,   esz,   osz,   usz,  asz,

3.     Zabawa słuchowa:

Usłyszysz dwa dźwięki, a ty powiesz czy były takie same czy inne:

sz – s                   sza – sa            szu - su

s – sz                   sa - sza             su - su

s – s                     sa – sa              szu - szu

sz – sz                 sza - sza            su - szu 

 

Podane ćwiczenia należy przerabiać dwa razy dziennie po 5 ... 10 minut. Ćwiczenia powinna prowadzić osoba, która ma poprawną i wyraźną wymowę.

  

Ćwiczenia utrwalające wymowę głoski s:

Wymowa

-         język leży płasko, jest szeroki, dotyka dolnych zębów,

-         zęby są zbliżone i widoczne,

-         wargi rozchylone jak przy uśmiechu.

1.     Naśladowanie syczenia węża:

s .... s,

2.     Powtarzanie sylab z głoską s:

sy,  se,  so,  su,  sa

ysy,  ese,  oso,  usu,  asa

ys,  es,  os,  us, as

3.     Zabawa słuchowa:

Usłyszysz dwa dźwięki, a ty powiesz czy były takie same czy inne:

sz – s                   sza – sa            szu - su

s – sz                   sa - sza             su - su

s – s                     sa – sa              szu - szu

sz – sz                 sza - sza            su - szu 

 

Podane ćwiczenia należy przerabiać dwa razy dziennie po 5 ... 10 minut. Ćwiczenia powinna prowadzić osoba, która ma poprawną i wyraźną wymowę.

 


2. Ćwiczenia warg

 

1. Niesforny balonik – nadymanie jednego policzka i przesuwanie powietrza z jednej strony jamy ustnej na drugą – wargi złączone.

Zmiana:

-         nadymanie policzków z uwolnieniem nagromadzonego w jamie ustnej powietrza; schodzące powietrze powoduje szmer, który przypomina wymowę głoski p,

-         nadymanie policzków i zatrzymanie powietrza w jamie ustnej – następuje oddychanie przez nos – bez zmiany położenia warg i policzków,

-         nadmuchiwanie gumowych zabawek, baloników, puszczanie baniek mydlanych, gra na grzebieniu,

2. Zajączek – wciąganie policzków do jamy ustnej, policzki ściśle przylega do łuków zębowych, wargi tworzą „zajęczy pyszczek”.

3. Całuski – wargi ściągnięte, wywinięte do przodu – jak przy cmoknięciu.

4. Mam wąsy – utrzymanie słomki między nosem a górną wargą.

5. Kto wygra ? Prowadzący opowiada o zwierzętach: koniu, psie, który organizował konkurs na najpiękniejszy uśmiech – kąciki ust maksymalnie oddalone do tyłu, zęby mocno zaciśnięte.

6. Nic nie powiem – mocne zaciśniecie rozciągniętych warg.

7. Rybka – wargi wysunięte do przodu, powolne otwieranie i zamykanie warg – tworzenie kształtu koła.

8. Pajac – wesoła mina: wargi złączone, kąciki uniesione do góry, smutna mina: wargi złączone, kąciki opuszczone w dół.

9. Ptaszki – wargi mocno ściągnięte, wysuwamy do przodu, lekko otwarte – gwiżdżą: fiu, fiu...

 

Ćwiczenia języka

1. Łakomy mis – oblizywanie warg (szeroko otwarte) ruchem okrężnym – w prawo i w lewo.

2. Bawimy się w chowanego – wysuwanie języka na zewnątrz i cofanie w głąb jamy ustnej; język wykonuje poziome ruchy ze skrajnej pozycji przedniej do skrajnej tylnej.

3. Zmęczony pies – wysuwanie języka na brodę.

4. Wąż -  usta złączone; gwałtowne wysunięcie do przodu naprężonego, zaostrzonego języka; gwałtowne cofnięcie do tyłu – usta złączone.

5. Ptaszek z gniazdka – wysuwanie języka do przodu i cofanie w głąb jamy ustnej – bez kontaktu z zębami.

6. Liczymy zęby – dotykanie czubkiem języka kolejnych zębów – górnych i dolnych.

7. Cukierek – wypychanie policzków na zmianę ostrym czubkiem języka; sprawdzamy, czy jest tam „cukierek”, ostukując palcami wypchany policzek.

8. Sztuczki – robienie z języka: „rurki” (unoszenie boków języka), „górki” (czubek języka zaczepiamy o dolne zęby).

9. Ślizgawka – czubek języka „ślizga się” po podniebieniu do tyłu – do przodu.

10. Malarz – język jak pędzel, który maluje różne kształty: kropli, kółka.

11. Jakie smaczne! – przesuwanie czubka języka od zębów, cofanie do tyłu, aż do wytworzenia mlaskania. także mlaskanie środkiem języka.

 


3. Przykłady ćwiczeń języka

1. Wysuwanie języka – język wąski i szeroki. Kierowanie języka w kąciki ust: w prawo i w lewo – przy szeroko otwartych ustach.

2. Unoszenie języka na górną wargę – język wąski i szeroki (usta szeroko otwarte). Ćwiczenia wykonujemy bez pomocy dolnej wargi.

3. Unoszenie języka za górne zęby i cofanie go do podniebienia miękkiego.

4. Dotykanie językiem zębów trzonowych górnych i dolnych. Dotykanie językiem poszczególnych zębów – po kolei.

5. Język w przedsionku jamy ustnej, oblizywanie (ruch okrężny). Oblizywanie warg ruchem okrężnym – usta szeroko otwarte.

6. Mlaskanie czubkiem języka. Mlaskanie środkiem języka. Przyssanie języka do podniebienia przy szeroko otwartych ustach.

 

Przykłady ćwiczeń warg

1. Szerokie otwieranie ust i zamykanie. Wysuwanie warg do przodu (jak przy samogłosce u), rozchylanie warg (jak przy samogłosce e). Ruchy wysuwania i rozchylania wykonywać naprzemiennie.

2. Złączyć wargi płasko. Rozciąganie warg poprzez cofnięcie kciuków (jak przy samogłosce i).

3. Układanie dolnej wargi na górną i górnej na dolną. Wysunąć wargi do przodu, ściągając je i przesuwać w kąciki ust: w prawo, w lewo: następnie wykonywać ruch okrężny.

4. Dolną wargą zasłonić dolne zęby: górną – górne zęby.

5. Dmuchanie przez złączone wargi, lekko wysunięte do przodu; parskanie, cmokanie.

6. Wymawianie samogłosek: i-u, a następnie a, e, u, i, o, y, (zachowywać tę kolejność)

 

Przykłady ćwiczeń oddechowych

1. Naśladowanie chłodzenia gorącej zupy na talerzu.

2. Zdmuchiwanie mlecza, aż spadnie ostatnie nasionko.

3. Odtajanie zamarzniętej szyby – chuchanie.

4. Gwizdanie na jednym tonie.

5. Liczenie na jednym wydechu.

6. Powtarzanie zdań szeptem.

7. Naśladowanie głosu syreny: eu, eu, eu..

 


4.TERAPIA GŁOSKI ‘R”

Ćwiczenia usprawniające:

Wysuwanie języka do przodu: język wysoki i szeroki;

Unoszenie szerokiego języka na górną wargę;

Unoszenie szerokiego języka na górne zęby;

Cofanie szerokiego języka wzdłuż podniebienia;

Kląskanie językiem, mlaskanie, naśladowanie ssania cukierka czubkiem języka;

Masaż języka przez wysuwanie i wsuwanie go między lekko rozwarte zęby;

Masaż końca języka za pomocą palca;

Ćwiczenia przygotowawcze do „r” rozpoczynamy od szybkiego wymawiania głosek „tttt”, „dddd”, „tdtdtdtd”, „tdntdntdn”, tede - tede, tedo - tedo, tedu - tedu”. Język znajduje się nie przy zębach, ale jest cofnięty do wałka dziąsłowego, co w efekcie daje wymowę „tępą”. Ćwiczenia należy wykonywać przy otwartych ustach, dgyż wtedy zmuszamy język do wykonywania ruchów potrzebnych przy „td”;

Wymawiając „ddd” przesuwamy szybko palcem pod językiem w prawo i w lewo, pobudzając go do drgań;

Stosuje się też ćwiczenia w dmuchaniu. Wąski pasek papieru umieszczamy na czubku języka za górnymi zębami (wargi rozchylone) i polecamy dmuchnąć na język energicznie wymawiając „t”, a następnie „tr”. Wówczas papierek odskoczy;

Prowadzimy też dużo ćwiczeń w postaci drobnych ruchów języka po podniebieniu, wymawiając przy tym „trltrltrl”, język znajduje się za wałkiem dziąsłowym.

 

tra, tro, tre, tru, try;

dra, dro, dre, dru, dry;

trawa, trasa, tramwaj, tratwa, trampki, tran, troje, trochę, trudny,

truskawka, trybuna;

drabina, droga, drewno, drewniaki, drut;

atra, atro, atre, atru, atry;

otra, otro, otre, otru, otry;

etra, etro, etre, etru, etry;

utra, utro, utre, utru, utry;

ytra, ytro, ytre, ytru, ytry;

strażak, wiatrak, siostra, futro, jutro, lustro, parasol, wątroba, piętro, strona, opatrunek, struś, strumyk, futryna, cytryna, strych;

adra, adro, adru, adry;

odra, odro, odre, odru, odry;

edre, edre, edro, edru, edry;

udra, udro, udre, udru, udry;

ydra, ydro, ydre, ydru, ydry;

kołdra, wiadro, zdrowy, biedronka, landrynki, adres, hydrant.

 


5. TERAPIA GłOSKI „S”

Ćwiczenia usprawniające narządy artykulacyjne:

Ćwicz codziennie , nawet 3 razy dziennie, przez 10 minut.

Wysuwanie języka do przodu, a następnie cofanie go w głąb jamy ustnej. Usta szeroko otwarte. Rozchylanie warg , jak przy uśmiechu. Zęby muszą być widoczne;

Wysuwanie języka do przodu, na brodę, a następnie cofanie go w głąb jamy ustnej, za dolne zęby;

Wysuwanie języka do przodu: język szeroki (uśmiech), język wąski (mocno w przód);

Kierowanie języka w kąciki ust i oblizywanie ich;

Wymawianie samogłosek, szczególnie „i – u”;

„Tańcząca świeca” - dmuchanie na płomień świecy, tak delikatnie, aby nie zgasła. Wdech nosem, wydech, długi – ustami.

 Ułożenie narządów artykulacyjnych do wywołania głoski „s”.

Język leży płasko, jak przy „a”, za dolnymi zębami. Zęby  zbliżone do siebie. Wargi rozchylone, spłaszczone przylegają do zębów, zęby widoczne.

Ćwiczenia rozpoczynamy od syczenia:

sssa, ssso, ssse, sssu, sssy;

asss, osss, esss, usss, ysss;

asssa, ossso, essse, usssu, ysssy;

sssala, ssstołek, lasss, passsta, kasssa;

 Sylaby:

sa, sa, sa, sa, sa;

se, se, se, se, se;

su, su, su, su, su;

sy, sy, sy, sy, sy;

Logotomy:

sky,sky, sky, sky, sky;

ski, ski, ski, ski, ski;

ska, ska, ska, ska ska;

ską, ską, ską, ską, ską;

skę, skę, skę, skę, skę;

Ilustracje, wyrazy:

sala, sałata, sanki, sandały, sobota, sok, soda, sople, sowa, ser, sukienka,

 

 

 

 


 


 

 

O MNIE

ARTYKUŁY
CO WARTO PRZECZYTAĆ
SCENARIUSZE
PORADY DLA RODZICÓW
LOGOPEDIA
ZESTAWY ĆWICZEŃ LOGOPEDYCZNYCH

 
   

© 2006 Maria Rozwodowska